Loading...

NATO - Sjeverno-atlantski savez - osnovne informacije

NATO
 

 

Sjeverno-atlantski zavez ili NATO (en: North Atlantic Treaty Organisation (NATO), fr: l'Organisation du Traité de l'Atlantique Nord (OTAN)) je međunarodna odbrambeno-bezbjednosna organizacija osnovana 4. aprila 1949. godine u Vašingtonu. Službeni jezici u NATO-u su engleski i francuski. Glavna odredba ugovora između država članica je tačka V koja glasi: Članice se slažu da će se oružani napad protiv jedne ili više članica u Evropi ili Sjevernoj Americi smatrati napadom na sve članice.

• Države osnivači (1949. godine)

- Belgija - Island - Norveška
- Kanada - Italija - Portugal
- Danska - Luksemburg - Ujedinjeno Kraljevstvo 
- Francuska - Holandija - SAD
 
• Države koje su pristupile NATO-u tokom Hladnog rata

- Grčka (1952.)
- Turska (1952.)
- Zapadna Nemačka (1955.)
- Španija (1982.)
 
• Države bivšeg Istočnog bloka koje su pristupile NATO-u posle Hladnog rata

- Češka Republika (1999.) - Estonija (2004.) - Slovenija (2004.)
- Poljska (1999.) - Letonija (2004.) - Slovačka (2004.)
- Mađarska (1999.) - Litvanija (2004.) - Albanija (2009.)
- Bugarska (2004.) - Rumunija (2004.) - Hrvatska (2009.)
 
Drzave clanice NATO
 
Centralni NATO štab nalazi se u Briselu (Belgija). Pored 28 zemalja članica, 22 zemlje učestvuju u NATO Partnerstvu za mir, sa 15 drugih zemalja uključenih u programe istitucionalizovanih dijaloga. Kombinovani vojni troškovi svih NATO članica iznose oko 70% ukupnih troškova odbrane na svijetu.
 
NATO HQ
NATO HQ Boulevard Leopold III B- 1110 Brussels Belgium

MIROVNE MISIJE I NATO

NATO ima širok spektar dijelovanja a jedan od njih je i učešće u operacijama podrške miru. NATO u ovakvim operacijama učestvuje od devedesetih godina XX-og vijeka. Danas NATO dijeluje na tri kontinenta učestvujući u mirovnim misijama podrške miru.

Od svoje prve velike podrške miru na Balkanu, u 90-tim godinama, tempo i raznolikost NATO operacija su porasli. NATO je bio angažovan u misijama koje pokrivaju čitav spektar operacija kriznog menadžmenta - od mirovnih operacija, obuka za logistiku i podršku, do nadzora humanitarne pomoći. Danas je više od 140.000 vojnog osoblja NATO angažovano u misijama širom svijeta. Misije NATO su ISAF u Avganistanu, KFOR na Kosovu, stalno sjedište NATO u BiH , mirovna misija u Darfuru, Aktivni poduhvat na Mediteranu i Trening misija u Iraku, koja nije vojna i nije povezana sa vojnim prisustvom SAD i njenih koalicionih partnera u Iraku. Misije NATO sprovode u okviru mandata UN1, kao organizacija koja danas jedina u svijetu može garantovati bezbjednost u nestabilnim područjima.