Ukratko o NATO-u - latinica (download)
Ukratko o NATO-u - ćirilica (download)
Ukratko o NATO-u - albanski (download)

SREDIŠTE MEĐUNARODNE BEZBJEDNOSTI 

Organizacija Sjevernoatlantskog sporazuma (NATO) je političko-vojni savez koji se sastoji od 28 država članica Evrope i Sjeverne Amerike. Savez odluke donosi konsenzusom (jednoglasno) i svaka zemlja članica ima jednako pravo glasa u procesu odlučivanja. Države članice se članstvom obavezuju da će poštovati individualne slobode, demokratiju, ljudska prava i vladavinu prava, kao ključne vrijednosti. Sjedište NATO-a je u Briselu.

NATO I EU 

NATO i EU dijele iste vrijednosti. 92% stanovništva koje živi u državama EU, živi u zemljama članicama NATO-a. 22 članice EU su i članice NATO-a. Savremena Evropa počiva na dva stuba: EU i NATO koji predstavljaju njenu političku, ekonomsku i bezbjednosnu okosnicu.

KOMANDNA STRUKTURA NATO-a 

NATO ima stalnu, integrisanu vojnu komandnu strukturu. Postoje dvije strateške komande, Saveznička komanda za operacije u Monsu (Belgija), i Saveznička komanda za transformaciju u Norfolku (SAD). Najvažniji cilj Saveza je da zaštititi i odbrani teritoriju i građane članica NATO-a. Prema članu 5 Vašingtonskog sporazuma, napad na jednu državu članicu smatra se napadom na sve njene članice.

TRUPE I OPREMA 

NATO se isključivo oslanja na vojne stručnjake i kapacitete država članica. U slučajevima sprovođenja operacija one svoje trupe i opremu stavljaju pod komandu NATO-a, kroz proces prikupljanja snaga. Ne postoji posebna „NATO vojska“, već su to snage zemalja članica namijenjene međunarodnim operacijama. U operacijama učestvuju samo profesionalni vojnici koji su za to posebno obučeni. Neke manje članice NATO-a, poput Albanije, Estonije, Letonije, Litvanije i Slovenije nemaju avijaciju. Njihov vazdušni prostor 24 časa nadgledaju druge članice sa kojima su se one o tome dogovorile. Na ovaj način one dobijaju potpunu i besplatnu zaštitu svojeg neba.

FINANSIRANJE NATO-a 

Zemlje članice uplaćuju direktne i indirektne finansijske doprinose u cilju sprovođenja i implementacije politika i aktivnosti NATO-a. Direktni doprinosi zemalja članica zajedničkom budžetu NATO-a zasnivaju se na unaprijed definisanoj formuli podjele troškova, istoj za svaku državu, u skladu sa njenim bogatstvom (bruto nacionalni dohodak). Članarina Crne Gore u NATO-u iznosiće oko 450 hiljada eura.

POLITIKA ODVRAĆANJA OD SUKOBA 

Nakon II Svjetskog rata NATO je svojom politikom uspješno spriječio da „Hladni rat“ preraste u stvarni sukob. Zahvaljujući njegovom preventivnom djelovanju, građani Evrope, Kanade i SAD-a više od sedam decenija koriste pogodnosti parlamentarne demokratije, vladavine prava i ekonomskog rasta i razvoja.

DJELOVANJE U KRIZNIM SITUACIJAMA 

U prošlosti je Savez često djelovao u cilju obezbjeđivanja međunarodnog mira i bezbjednosti. NATO trenutno ima 4 misije. Najveća je u Avganistanu. Najaktuelnija je operacija u Mediteranu gdje NATO i EU zajedno pomažu Turskoj i Grčkoj u rješavanju izbgjegličke krize. Na poziv zemlje članice Savez pomaže i u slučaju velikih prirodnih katastrofa. NATO je učestvovao u snabdijevanju namirnicama stanovništva SAD-a nakon uragana Katrina i Pakistana nakon zemljotresa 2005. Članice NATO-a su pomogle Crnoj Gori 2012, tokom velikih snježnih padavina.

KOOPERATIVNA BEZBJEDNOST (SARADNJOM DO BEZBJEDNOSTI) 

U cilju suzbijanja savremenih prijetnji poput terorizma, piratstva, trgovine oružjem za masovno uništenje i sajber kriminala, NATO je razvio globalnu mrežu partnera sa kojim sarađuje. Ona obuhvata više od 40 zemalja iz cijelog svijeta, uključujući Australiju, Japan i J. Koreju, kao i međunarodne organizacije UN, EU, OEBS i Afričku uniju. Takođe, postoji Savjet Nato-Rusija koji služi za kontakte i saradnju Saveza i Rusije. 

POLITIKA „OTVORENIH VRATA“ 

Svaka evropska država koja može doprinijeti bezbjednosti i poštuje vrijednosti Saveza može biti pozvana da postane članica NATO-a, isključivo ukoliko to sama želi. Proces proširenja, poznat je i kao politika „otvorenih vrata“. Kada je osnovan NATO je imao 12, a danas ima 28 članica. Sve članice su dobrovoljno pristupile Savezu. NATO je u decembru 2015. pozvao Crnu Goru da postane njegova članica. Kandidati za članstvo su trenutno BiH, Gruzija i Makedonija.